NS zet iconische Koplopers te koop

31-03-2026 / 19:15 uur
UTRECHT - De Nederlandse Spoorwegen maakte op 26 maart bekend haar oude ICMm-treinstellen 'Koplopers' te koop aan te bieden, zo meldden onze collega's van Treinenweb.nl. Voor nu heeft het bedrijf minimaal vijftien treinstellen te koop gezet. NS verwacht begin juni 2026 de deadline te stellen voor biedingen. Mochten enkele ICM's worden verkocht, dan moet de nieuwe eigenaar de treinstellen voor 1 november dit jaar ophalen. .

In de zomer van 2022 begon NS met het seriematig afvoeren van de intercity-treinstellen. Door de instroom van de nieuwe ICNG-treinstellen en de keuze om minder reservetreinstellen achter de hand te houden, kon NS de afgelopen tijd een groot aantal ICMm's aan de kant zetten. Tegenwoordig rijdt een deel van de ICMm-treinstellen nog rond in actieve dienst voor NS. Op 8 mei 2024 werd de ICM 4011 als laatste ICM-1 buitendienst gesteld, en dit stel is opgenomen in de collectie van het Spoorwegmuseum.

Tussen 1 juli 2025 en november hetzelfde jaar werden iedere dinsdag zes ICMm-rijtuigen per vrachtwagen naar de sloper HKS Metals in Amsterdam gebracht. Van een aantal treinstellen werden de verhoogde koppen, waar de naam Koplopers vandaan komt, ingedrukt om de treinstellen te verlagen. Dit bleek later niet te mogen (in verband met met losliggende onderdelen die op de weg zouden vallen) en via een omreisroute konden de treinstellen alsnog naar de sloper worden afgevoerd. Op 4 november legden wij vast hoe de ICMm's 4028 en 4047 over de weg naar de sloop werden gebracht. Inmiddels heeft NS besloten om de treinstellen niet langer te slopen en de treinstellen nu te koop te zetten.

Bij de verkoop heeft NS als eis gesteld dat de nieuwe eigenaar de treinstellen in moet zetten in het spoorvervoer. De Koplopers mogen dus bijvoorbeeld niet als statische objecten ergens worden geplaatst. Bedrijven hebben de optie om de ICMm's per stuk te kopen. De treinstellen kunnen, met uitzondering van de BetuweRoute en de HSL, op alle elektrische spoorlijnen door heel Nederland worden ingezet. De Koplopers kunnen ook naar de grensplaats Bad Bentheim rijden. Vroeger zette NS de treinstellen naar dit station in als vervangende IC Berlijn. De treinstellen hebben een maximumsnelheid van 160 km/u. Hoewel de Koplopers onder het beveiligingssysteem ATB-EG niet harder dan 140 km/u mogen rijden.

De eerste zeven prototypetreinstellen van de nieuwe serie ICM werden in 1977 gebouwd. Na enkele aanpassingen liet NS tussen 1983 en 1994 137 treinstellen bouwen, waarmee NS in totaal 94 driedelige en 50 vierdelige Koplopers in dienst stelde. De driedelige ICM's hebben 35 eerste klasse zitplaatsen en 191 tweede klasse plaatsen. De vierdelige treinstellen hebben 56 eerste klasse zitplaatsen en 240 tweede klasse zitplaatsen. De ICM's werden gebouwd voor de intercitydiensten en vervingen hiermee de Mat'54-stellen.

Hoewel NS de treinstellen nu enkel verkoopt aan partijen die de Koplopers in actieve dienst in willen zetten, staan er nu vier ICMm's als oefenobjecten verspreid door Nederland. De treinstellen 4001 en 4004, van de prototypeserie, staan respectievelijk in Arnhem en Ossendrecht. De 4001 staat in Arnhem op het industriegebied Industriepark Kleefse Waard als oefenobject en de 4004 staat bij een politieacademie. De 4045 staat tevens ook op de Kleefse Waard als oefenobject, samen met de 1746. NS heeft zelf treinstel 4045 in Amersfoort gestald en gebruikt het treinstel als oefenobject voor haar eigen collega's van Veiligheid en Services.