30-09-2026 / 19.00 uur
UTRECHT - De veiligheid van spoorwegpersoneel staat volgens spoorwegvakbond VVMC steeds verder onder druk. De vakbond heeft daarom een brandbrief naar de politiek gestuurd. Aanleiding zijn volgens de VVMC de vele meldingen van agressie en een reeks ernstige geweldsincidenten waarbij medewerkers van NS gewond raakten.

Scheldpartijen, bedreigingen,

intimidatie en bespugen zouden volgens de vakbond steeds vaker onderdeel zijn van de dagelijkse werkomgeving van spoorwegmedewerkers. Daarnaast krijgt personeel te maken met fysiek geweld. De VVMC stelt dat de grens inmiddels ruimschoots is overschreden.

Conducteurs bewusteloos geslagen
De vakbond verwijst in de brandbrief naar verschillende ernstige incidenten van de afgelopen maanden. In februari werd een hoofdconducteur op station Rotterdam Blaak zo zwaar mishandeld dat hij het bewustzijn verloor. Nog geen half jaar later werd opnieuw een hoofdconducteur bewusteloos geslagen, dit keer op station Den Dolder.

Ook op station Almere Centrum ging het op 6 augustus mis. Bij de aanhouding van een agressieve reiziger raakten twee medewerkers van NS Veiligheid & Service en een politieagent gewond. Volgens de berichtgeving werd een medewerker in de duim gebeten en liep hij daarbij ernstig letsel op. Een tweede medewerker liep onder meer een gebroken pols op.

Voor de VVMC zijn dergelijke voorvallen geen losse incidenten meer. De vakbond spreekt van een structureel veiligheidsprobleem en vindt dat spoorwegpersoneel beter moet worden beschermd.

Ruim vijfduizend meldingen in 2026
De cijfers die de VVMC in de brandbrief aanhaalt, laten volgens de bond eveneens een sterke stijging zien. Bij NS waren er volgens de aangeleverde cijfers 2.672 meldingen van agressie en geweld in 2023, 5.696 in 2024 en 6.442 in 2025.

In de eerste drie kwartalen van 2026 staat de teller volgens de VVMC al op 5.088 meldingen. Daarvan ging het volgens de bond om 1.561 bedreigingen, 1.368 gevallen van lichamelijk geweld, 750 gevallen van bespugen en 105 bedreigingen met een wapen. Deze cijfers zijn ook opgenomen in recente Kamervragen over de veiligheid van spoorwegpersoneel.

Naast deze brede cijfers over meldingen rapporteerde NS over 2025 1.132 incidenten in de A-categorie, de categorie voor de ernstigste vormen van fysieke en verbale agressie. In 2024 waren dat er 1.095. NS meldde daarnaast dat in 2025 304 medewerkers letsel opliepen als gevolg van agressie, tegenover 338 in 2024.

Boa-bevoegdheid hoofdconducteurs
Een ander punt waar de VVMC aandacht voor vraagt, is de positie van de hoofdconducteur. NS besloot in 2022 de boa-bevoegdheid voor hoofdconducteurs niet langer te verlengen. Daarmee veranderde de rol van de hoofdconducteur bij handhaving. De overheid beschreef destijds dat de hoofdconducteur zijn toezichthoudende taken bleef uitvoeren, maar niet langer de opsporingsbevoegdheid van een boa zou hebben.

Volgens de VVMC heeft deze verandering de juridische positie van hoofdconducteurs verzwakt. De vakbond wijst erop dat conducteurs daardoor onder meer niet meer zelfstandig vanuit een boa-bevoegdheid processen-verbaal kunnen opmaken. Een bodycam, waarmee NS-hoofdconducteurs in 2026 worden uitgerust, neemt volgens de bond het verlies van die bevoegdheid niet weg. NS stelt zelf dat de bodycam de veiligheid en het veiligheidsgevoel van medewerkers kan vergroten en een de-escalerend effect heeft.

Ook zorgen bij regionale vervoerders
De VVMC beperkt haar zorgen niet tot NS. Ook bij regionale vervoerders zou sprake zijn van toenemende agressie. In de brandbrief wordt onder meer de Vechtdallijn tussen Emmen en Zwolle genoemd. Volgens de vakbond ervaren medewerkers daar veel overlast en agressie.

De discussie over veiligheid op deze lijn kreeg eerder dit jaar eveneens aandacht vanwege problemen rond agressieve zwartrijders. Volgens berichtgeving over de brandbrief speelt daarbij volgens de VVMC onder meer overlast door zogenoemde veiligelanders een rol. Die aanduiding en de mogelijke oorzaken van de overlast zijn onderdeel van de beweringen van de vakbond en worden niet als onafhankelijke vaststelling gepresenteerd.

Vakbond wil maatregelen
De VVMC vindt dat waarschuwen en het uitspreken van afkeuring niet langer voldoende is. De vakbond wil dat vervoerders, politie, justitie en de politiek gezamenlijk structurele maatregelen nemen om medewerkers beter te beschermen.

Met de brandbrief vraagt de VVMC de politiek om op korte termijn met de vakbond in gesprek te gaan over de veiligheid van spoorwegpersoneel. De bond benadrukt daarbij dat medewerkers hun publieke taak veilig moeten kunnen uitvoeren.

De oproep komt op een moment dat de aanpak van agressie tegen personeel opnieuw politiek wordt besproken. Op 29 september werden in de Tweede Kamer schriftelijke vragen gesteld over de cijfers en de recente geweldsincidenten die de VVMC in haar brandbrief noemt.