Zandwagen NS 172384 (uit 1913)
Info over de goederenwagon:

Werkspoor in Amsterdam leverde een serie van 200 platte zandwagons aan de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HSM). De latere NS 172384 werd in 1913 geleverd aan de HSM. De Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HSM) en de Staatsspoorwegen (SS) waren bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog (1914 - 1918) door eerdere fusies en het overnemen van de exploitatie van andere spoorbedrijven de grootste spoorvervoerders in Nederland. De bedrijven concurreerden hevig met elkaar, maar vanwege de oorlogsdreiging werden beide spoorbedrijven tijdens de oorlog onder militair gezag geplaatst. Vanwege de tekorten door de oorlog richten de HSM en SS per 1 januari 1917 een nieuw samenwerkingsverband op: de Nederlandsche Spoorwegen (NS). Onder het nieuwe samenwerkingsverband werkten de bedrijven nog beter samen. In 1921 werd al het spoorwegmaterieel omgenummerd naar nieuwe nummerschema's van de NS. Vanaf eind jaren '20 begon NS met het invoeren van haar eigen huisstijl op het materieel om zo de verschillende huisstijlen te vervangen. Er werd gekozen om alle treinen donkergroen te schilderen. NS koos voor een donkere kleur, zodat de treinen minder vies werden. Na de oorlog kregen de treinen en trams hevige concurrentie van bussen, personenauto's, fietsen en vrachtwagens. Andere kleinere, nog bestaande spoorbedrijven lieten vanwege de verliezen hun exploitatie overnemen door de NS. Per 1 januari 1938 werden alle vervoerders waarvan NS de exploitatie verzorgde geheel gefuseerd en was NS nog het enige spoorbedrijf dat op het hoofdspoor reed. Op de tram- en lokaallijnen reden nog wel andere bedrijven.

De serie van 200 zandwagens kregen de NS-nummers 172301 t/m 172500. Na zijn actieve dienst nam het Spoorwegmuseum de wagon over. In 2003 stonden zij de wagon af in bruikleen aan de Museumstoomtram Hoorn - Medemblik. Hier werd de wagon gerestaureerd en weer in dienst genomen. De 172384 wordt veel ingezet als fietsenwagon in de boottrams van de SHM. Samen met de NS 172443 en NS 172473 vormen de drie wagons een historische Weg & Werken-trein.

De NS 172384 heeft vanwege haar cultuurhistorische waarde de C-status toegekend gekregen binnen het Nationaal Register Railerfgoed.

 
 
 
 
 
 
 
 
De NS 172384 staat in Hoorn opgesteld. 8 januari 2025. © TreinenInNederland.nl