![]() |
|||||||||||
Donnerbüchse Cid-24 98 046 (gebouwd in 1927)
|
|||||||||||
Info over het rijtuig: |
|||||||||||
In de jaren '20 waren er in Duitsland vele verschillende types rijtuigen en wagons. De Deutsche Reichsbahn stelde een aantal standaardtype rijtuigen en wagons vast om het aantal verschillende types rijtuigen en wagons terug te brengen. Tussen 1921 en 1931 werden maar liefst 9172 rijtuigen van het type Donnerbüchse gebouwd. De rijtuigen kregen hun naam Donnerbüchse (vertaald Donderbus) door het vele lawaai dat de rijtuigen maakten door de volledig stalen, ongeïsoleerde constructie. In 1927 werd rijtuig 98 046 gebouwd door de fabrikant Linke-Hofmann-Busch (LHB) in het Duitse Breslau (na 1945 lag Breslau in Polen en werd het vernoemd naar Wroclaw). Het rijtuig is van het type Donnerbüchse Cid-24. Het rijtuig heeft houten banken die plaats bieden aan 56 vierdeklassezitplaatsen. Een jaar later werd de vierde klasse afgeschaft en werd het rijtuig een derdeklasrijtuig. Via de open balkons van het rijtuig konden reizigers in- en uitstappen en lopen naar de andere rijtuigen. Dit rijtuig is ook voorzien van een toilet en gasverlichting. Het rijtuig kon door de stoom van de locomotieven worden verwarmd tot zijn verbouwing in 1935. De 98 046 werd door de Duitse Reichsbahn gebruikt en was gestationeerd bij de 'Reichsbahndirektion' in Breslau. In 1935 werd de 98 046, samen met drie andere rijtuigen, verbouwd naar het type Ciuv-24/35. De bank die tegenover de toiletruimte stond, werd weggehaald en er werd een verwarmingsoven geplaatst. Hierdoor kon de wagon achter dieseltreinstellen worden geplaatst en verwarmd worden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakten veel rijtuigen van dit type ernstig beschadigd. De 98 046 kwam na de oorlog in dienst bij de Deutsche Bahn. Naast het gebruik in Duitsland kwam het rijtuig ook met het grensverkeer naar Oost-Nederland. In 1953 werd de gasverlichting van het rijtuig vervangen door elektrische lampen. De 98 046 werd in 1965 uit dienst genomen. De museumspoorlijn Wetterau bij Bad Nauheim nam het rijtuig in 1980 op in haar collectie. Tot 2015 heeft het rijtuig gereden bij de museumspoorlijn Wutachtalbahn in Zuid-Duitsland. Het Herinneringscentrum Kamp Westerbork had in 2015 grote plannen om stukken van de kampspoorlijn opnieuw aan te leggen en hier materieel op te plaatsen. Hiervoor werden in 2015 vanuit Duitsland vier gesloten goederenwagons en een rijtuig gekocht. Het rijtuig zou een speciale plaats krijgen om te laten zien dat in de deportaties naar de vernietigingskampen naast goederenwagons ook rijtuigen werden gebruikt. In het begin werden rijtuigen in de transporten gebruikt om de illusie te geven dat mensen naar een goede plek werden gebracht. Het rijtuig werd overgebracht naar de Museum Buurtspoorweg om daar gerestaureerd te worden. Het plan is uiteindelijk niet doorgegaan vanwege de hoge kosten van het gehele project. Wat ook mee speelde was dat er niet met zekerheid kon worden vast gesteld dat specifiek dit rijtuig naar Westerbork heeft gereden. Twee goederenwagons bleven in Westerbork, twee andere goederenwagons werden in 2022 naar Nationaal Monument Kamp Vught gebracht en het rijtuig kwam in 2021 in eigendom van Stichting GOLS Station Groenlo. Op 2 mei 2021 werden de Donnerbüchse Cid-24 98 046 en een goederenwagon van het type G10 vanuit de Museum Buurtspoorweg in Haaksbergen naar de Stichting GOLS Station Groenlo gebracht. In 2024 en 2025 is het rijtuig volledig gerestaureerd. --- In de jaren '20 waren er in Duitsland vele verschillende typen rijtuigen en wagons. De Deutsche Reichsbahn stelde een aantal standaardtypen rijtuigen en wagons vast om het aantal verschillende typen rijtuigen en wagons terug te brengen. Tussen 1921 en 1931 werden maar liefst 9.172 rijtuigen van het type Donnerbüchse gebouwd. De rijtuigen kregen hun naam Donnerbüchse (vertaald als 'Donderbus') vanwege het vele lawaai dat zij maakten door de volledig stalen, ongeïsoleerde constructie. In 1927 werd rijtuig 98 046 gebouwd door de fabrikant Linke-Hofmann-Busch (LHB) in het Duitse Breslau (na 1945 kwam Breslau in Polen te liggen en werd de stad hernoemd tot Wrocław). Het rijtuig is van het type Donnerbüchse Cid-24. Het rijtuig heeft houten banken die plaats bieden aan 56 vierdeklaszitplaatsen. Een jaar later werd de vierde klasse afgeschaft en werd het rijtuig een derdeklasrijtuig. Via de open balkons van het rijtuig konden reizigers in- en uitstappen en naar de andere rijtuigen lopen. Het rijtuig is ook voorzien van een toilet en gasverlichting. Tot de verbouwing in 1935 kon het rijtuig door de stoom van de locomotieven worden verwarmd. Rijtuig 98 046 werd door de Deutsche Reichsbahn gebruikt en was gestationeerd bij de Reichsbahndirektion in Breslau. In 1935 werd rijtuig 98 046, samen met drie andere rijtuigen, verbouwd tot het type Ciuv-24/35. De bank tegenover de toiletruimte werd verwijderd en er werd een verwarmingsoven geplaatst. Hierdoor kon het rijtuig achter dieseltreinstellen worden geplaatst en worden verwarmd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakten veel rijtuigen van dit type ernstig beschadigd. Rijtuig 98 046 kwam na de oorlog in dienst bij de Deutsche Bahn. Naast het gebruik in Duitsland kwam het rijtuig ook in het grensverkeer naar Oost-Nederland terecht. In 1953 werd de gasverlichting van het rijtuig vervangen door elektrische verlichting. Rijtuig 98 046 werd in 1965 buiten dienst gesteld. De museumspoorlijn Wetterau bij Bad Nauheim nam het rijtuig in 1980 op in de collectie. Tot 2015 heeft het rijtuig gereden bij de museumspoorlijn Wutachtalbahn in Zuid-Duitsland. Het Herinneringscentrum Kamp Westerbork had in 2015 grote plannen om delen van de kampspoorlijn opnieuw aan te leggen en hier materieel te plaatsen. Hiervoor werden in 2015 vanuit Duitsland vier gesloten goederenwagons en een rijtuig gekocht. Het rijtuig zou een speciale plaats krijgen om te laten zien dat tijdens de deportaties naar de vernietigingskampen naast goederenwagons ook rijtuigen werden gebruikt. Aanvankelijk werden rijtuigen voor de transporten gebruikt om de illusie te wekken dat mensen naar een goede bestemming werden gebracht. Het rijtuig werd overgebracht naar de Museum Buurtspoorweg om daar gerestaureerd te worden. Het plan is uiteindelijk niet doorgegaan vanwege de hoge kosten van het gehele project. Wat ook meespeelde, was dat niet met zekerheid kon worden vastgesteld dat juist dit rijtuig naar Westerbork heeft gereden. Twee goederenwagons bleven in Westerbork, twee andere goederenwagons werden in 2022 naar Nationaal Monument Kamp Vught gebracht en het rijtuig kwam in 2021 in eigendom van Stichting GOLS Station Groenlo. Op 2 mei 2021 werden rijtuig Donnerbüchse Cid-24 98 046 en een goederenwagon van het type G10 vanuit de Museum Buurtspoorweg in Haaksbergen naar Stichting GOLS Station Groenlo gebracht. In 2024 en 2025 is het rijtuig volledig gerestaureerd. |
|||||||||||
Op 28 juni 2025 bezochten we Stichting GOLS Station Groenlo. Sinds 2024 wordt gewerkt aan de restauratie van rijtuig Donnerbüchse Cid-24 98 046. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
Het elektrisch gedeelte van het rijtuig. |
|||||||||||
Dit is het toiletgedeelte van het rijtuig. |
|||||||||||
Met dit scharnier kan de conducteur de bovenste vensters openen voor frisse lucht. |
|||||||||||
Heel lichtjes is nog het nummer 210498 te lezen. |
|||||||||||