Treinen in Nederland.nl
Blokkendoos mC 9015 (uit 1925)
Info over de Blokkendoos:

Na de Eerste Wereldoorlog besloot NS de hoofdlijn Amsterdam - Rotterdam te electrificeren. In 1924 werden op proef twee 5-wagenstellen in dienst gesteld tussen Leiden en Den Haag. Deze electrificatie werd in 1927 voltooid, inclusief het traject Haarlem - IJmuiden. Voor de spoorlijnen die tussen 1923 en 1932 zijn electrificatie heeft NS in totaal 261 rijtuigen gebouwd, verdeeld over 14 verschillende wagon-types. Van de gebouwde wagons zijn de helft motorwagens. Daarmee was Materieel '24 het eerste elektrisch spoorwegmaterieel van de Nederlandse Spoorwegen. Onofficieel werden de treinen ook, naar het geluid van de motoren, aangeduid met de bijnaam "Stofzuigers". Na de komst van het elektrische stroomlijnmaterieel sinds 1935 werd deze benaming gaandeweg vervangen door "Blokkendozen", naar het hoekige model. In de loop van de jaren '30 kregen alle treinstellen een totaal donkergroene kleur, dat was de huisstijl van het nieuwe NS. De al geleverde trienen hadden een crème met groene kleur.

Door de Tweede Wereldoorlog zijn relatief weinig Blokkendozen beschadigd, 200 rijtuigen waren nog inzetbaar. Een aantal Mat'24 rijtuigen zijn tijdens de oorlog naar het Oostblok verdwenen, in de jaren '80 en '90 zijn een aantal Blokkendozen daar teruggevonden. In de zomer van 1940 ontstond er een tekort aan locomotieven om goederentreinen te rijden. Ook stonden diesellocomotieven buitendienst door brandstoftekort. Als noodoplossing werden de Blokkendozen aangewezen om goederentreinen te rijden. Na de oorlog is NS snel gaan moderniseren en door de nieuwere treinstellen werden de Blokkendozen overbodig. Een aantal zijn gaan dienen als dienst- en werkwagons. Door de komst van elektrische locomotieven ontstaat er een groot tekort aan rijtuigen. Vanaf 1956 zijn 159 Blokkendoos-rijtuigen verbouwd om getrokken te kunnen worden door locomotieven. De rijtuigen kregen een blauwe kleur en gele biezen. Naast 60 motorrijtuigen die zijn verbouwd om getrokken te worden zijn ook 25 motorrijtuigen verbouwd als motorpost. Deze Mat'24-en kregen een bruine kleurstelling en een gele band. Vanaf 1959 tot en met 1972 zijn de getrokken rijtuigen geleidelijk vervangen door de nieuwe Plan-E rijtuigen. In 1965 en 1966 zijn 35 nieuwe locomotieven gebouwd die de Blokkendozen die de post rondreden overbodig maakte. De nieuwe treinen zijn van het type mP3000 en zijn afgeleid van de Mat'64 serie. Begin de jaren '80 gaan de laatste wagons die als werkmaterieel werden gebruikt terzijden. In 1991 gaat ook meettrein Jules terzijde. De Blokkendoos ging als laatste motorwagen terzijde, Jules is de enige Mat'24 die de NS gele kleurstelling heeft gedragen. Er zijn bijna 30 rijtuigen bewaard gebleven bij verschillende musea.

Het rijtuig mC 9015 doet momenteel dienst bij de SGB in Goes. De SGB heeft er niet voor gekozen om het rijtuig historisch accuraat te maken, maar om het rijtuig rolstoelvriendelijk te maken. Aan de onderkant van het rijtuig zijn vrachtwagen kleppen bevestigd die kunnen worden gebruikt om rolstoelen in het rijtuig te tillen. Ook heeft de SGB het rijtuig voorzien van uitneembare banken om meer plaats te creëren voor rolstoelen. Aan een zijde heeft het rijtuig, inclusief de voorkant, een crème met groene kleur de andere kant is geheel donker groen gemaakt. De Blokkendozen droegen eerst de crème met groene kleur en later zijn ze geheel donkergroen gemaakt.

OVnieuws.info
Goederentreinen.nl
Contact
 
 
 
 
 
Achter de SHM 5 rijdt mC 9015 mee in de trein, op de foto staat de trein op 's Gravenpolder - 's Heerabtskerke.
Sporen naar het verleden 2023, 18 mei 2023. © TreinenInNederland.nl
 
Het intrieur van de Blokkendoos. Het rijtuig is aangepast met een toilet en ruimte zodat minder valide met de trein kunnen reizen.
Aan beide kanten zit onder het rijtuig een laadklep van een vrachtwagen. 18 mei 2023. © TreinenInNederland.nl
 
 
 
 
 
 
 
 
 
De Blokkendoos mC 9015 hangt achterop de sleep rijtuigen die door de Hippel 521 uit station Hoedekenskerke wordt getrokken
tijdens het evenement 'Sporen naar het verleden'. 12 mei 2018. © TreinenInNederland.nl
 
De stam Blokkendoos rijtuigen, met de mC 9015 achterop, van de andere kant gezien. 12 mei 2018. © TreinenInNederland.nl