![]() |
|||||||||||
![]() |
|||||||||||
![]() |
Motorwagen omC 909 (originele serie uit 1927, replica in dienst vanaf 2018) |
||||||||||
Info over de omC 909: |
|||||||||||
Na de Eerste Wereldoorlog (1914 - 1918) had Nederland het economisch zwaar. Vanaf de jaren '20 begon de welvaart toe te nemen en kreeg het spoor steeds meer concurrentie van het opkomende autoverkeer. Bussen, personenauto's en vrachtwagens waren in opkomst en wonnen steeds meer terrein van de trein. Veel tram- en treinbedrijven zochten oplossingen om de exploitatie goedkoper uit te voeren om zo te kunnen concurreren. Veel stoomlocomotieven werden vervangen door goedkopere benzine-, diesel- of elektrische treinen of trams. Een stoomlocomotief moet uren van tevoren al worden opgestookt voordat de machine kan worden ingezet. Naast kolen en water kost dit ook veel loon voor het personeel. Ook waren voor een stoomloc altijd een machinist en een stoker nodig; op nieuwer materieel is een stoker niet meer nodig en het nieuwe materieel kan zo worden opgestart als ze nodig zijn. Naast nieuwe locomotieven en treinstellen werden voor lokaalspoorlijnen nieuwe motorwagens gebouwd. Het nieuwe materieel is ook goedkoper in onderhoud. Na de oprichting van het samenwerkingsverband Nederlandsche Spoorwegen, in 1917, werkte NS hard om de dure stoomlocomotieven te vervangen. In 1927 liet NS acht motorwagens met dieselmotoren bouwen om de drie nieuw aangelegde tramlijnen van de Spoorwegmaatschappij Zuid-Beveland (SZB) te bedienen. De huidige spoorlijn van de Stoomtrein Goes - Borsele is een van de oude tramlijnen van de Spoorwegmaatschappij Zuid-Beveland. De motorwagens hadden twee assen en hadden enkel derde klasse zitplaatsen. Ze kregen de nummers omC 901 - omC 908 en werden afgeleverd in een crème met groene kleur, dezelfde kleur als de Mat'24-treinen van de NS die ook in die tijd werden geleverd. De omC-motorwagens waren gemaakt voor eenmansbediening, waardoor een conducteur niet meer mee hoefde. Dit bespaarde ook in de kosten. De motorwagens kregen de bijnaam 'Ome Ceesje', dit vanwege hun typeaanduiding omC en het radiohoorspel 'Ome Keesje' uit de jaren '30. De motorwagens werden ingezet vanuit het depot in Goes op de tramlijnen van de Spoorwegmaatschappij Zuid-Beveland. De tramlijnen mochten maar met een maximale snelheid van 30 km/u bereden worden. Al snel bleek dat de bussen, zoals bij meer tramlijnen, veel geliefder waren bij de reizigers dan de motorwagens. Hierom werd de treindienst al snel afgebouwd om kosten te besparen. In 1929 nam NS de omC 911 - omC 916 in dienst om vanuit het depot in Hoorn verschillende lijnen te bedienen, onder andere de spoorlijn tussen Hoorn en Medemblik, waar de Museumstoomtram Hoorn - Medemblik momenteel met museummaterieel rijdt, en tussen Alkmaar en Bergen aan Zee. De tweede serie motorwagens kreeg benzinemotoren in plaats van dieselmotoren. Later werden de benzinemotoren vervangen door dieselmotoren. Ook konden deze motorwagens wel in treinschakeling rijden. In de jaren '30 zijn de motorwagens in Goes, net als de Blokkendozen, in een donkergroen geschilderd. Dat is de huisstijl van de net opgerichte Nederlandsche Spoorwegen. De motorwagens in Hoorn kwamen met de groene kleur uit de fabriek. In 1934 werd de spoorlijn tussen Gouda en Alphen aan den Rijn geopend. Alle motorwagens uit Hoorn en een paar uit Goes werden op de spoorlijn ingezet. In Noord-Holland en Zeeland waren de diensten dusdanig uitgedund dat de motorwagens niet meer nodig waren of ze werden vervangen door stoomlocomotieven. In 1938 en 1939 zijn de omC 903 t/m omC 908 omgebouwd tot montagewagen, de andere Ome Ceesjes bleven in reizigersdienst rijden. Alle motorwagens die tussen Gouda en Alphen aan den Rijn reden, zijn in 1938 naar Vlissingen gebracht. Tijdens of net na de Tweede Wereldoorlog werden de laatste omC-motorwagens uit de reizigersdienst gehaald en terzijdegesteld. NS liet twee motorwagens ombouwen naar sproeitreinen. Begin jaren '70 werden de laatste omC-motorwagens, die nog dienst deden als montagewagens en sproeiwagens, gesloopt. De Stoomtrein Goes - Borsele kocht in 2010 vier schienenbussen uit 1960 van de Prignitzer Eisenbahn in Duitsland. Het betroffen de motorwagens VT 798 643 en VT 798 680 en de bijwagens VS 996 770 en VS 996 783. De bijwagens hadden geen motoren en moesten dus getrokken, of geduwd, worden. De SGB heeft de railbussen gekocht met als doel twee replica's te bouwen van de omC-railbussen die tussen 1927 en begin jaren '50 in de reizigersdienst in Zeeland reden. Deze omC-motorwagens hebben ook op het huidige traject van de SGB gereden. Van deze serie zijn destijds helaas alle exemplaren gesloopt. De motorwagen VT 798 680 en bijwagen VS 996 770 werden zilvergrijs gemaakt en in 2010 bij de SGB in dienst gesteld. Deze railbussen zouden blijven rijden totdat de 'nieuwe' omC-motorwagens in dienst zijn. In hetzelfde jaar werd begonnen om de motorwagen VT 798 643 om te bouwen naar een 'Ome Ceesje' met het nummer omC 909. Motorisch is de oude schienenbus behouden, maar verder is de railbus niet meer terug te herkennen. De bovenbouw van de railbus is grotendeels geklonken om de replica zoveel mogelijk op de oude serie te laten lijken. Eind 2018 was het project klaar en kwam de omC 909 in dienst. De motorwagen werd voorzien van de crème met groene kleur zoals de omC-motorwagens in 1927 werden gebouwd. Het nummer omC 909 is een fictieve doornummering van de originele serie omC 901 t/m omC 908. Met de in dienstkoming van de omC 909 werden de grijze VT 798 680 en VS 996 770 vernummerd. De VT 798 680 kreeg het nummer omCc 1909 en de VS 996 770 werd de Ccs 1910. In 2016 werd begonnen om een volgende railbus van de omC 900-serie te bouwen. De bijwagen VS 996 783 werd omgebouwd naar de omC 910. Na 6 jaar werk kwam de nieuwe omC 910 in dienst. De omC 910 kreeg dezelfde crème met groene kleur als de omC 909. De omC 910 bleef een bijwagen en werd niet voorzien van een motor. De omC 910 moet hierom dus getrokken, of geduwd, worden door de omC 909. De originele serie omC 900-motorwagens had geen bijwagens. De omC 910 werd wel voorbereid om later een motor te krijgen. Beide 'Ome Ceesjes' worden nu samen ingezet op de spoorlijn van de SGB, waar de originele serie vroeger ook dienst deed. Met de indienststelling van de omC 909 en omC 910 werden de grijze omCc 1909 en Ccs 1910 in 2022 terzijde gesteld. Op 3 en 6 mei 2024 werden respectievelijk de omCc 1909 en Ccs 1910 beide overgebracht van de SGB in Goes naar ingenieursbureau RailTD in Breda. In Breda zullen de railbussen niet meer rijden. Ze gaan gerestaureerd worden naar de kleur zoals ze vroeger in Duitsland reden. Beide voertuigen gaan dienen als kantoorruimte voor de spoorwegingenieurs van RailTD. Het was nog altijd een wens van de SGB om de omC 910 ook te voorzien van een motor. Op 7 augustus 2025 werd begonnen aan deze klus. De omC 910 kreeg die dag een dieselmotor van een Duitse Schienenbus, eenzelfde motor die de omC 909 ook heeft. Dit is hetzelfde type als beide Ome Ceesjes waren voor hun grote verbouwing bij de SGB. Er moet nog wel wat gebeuren voordat de omC 910 zelfstandig kan rijden. Zo moet het leidingwerk en de aandrijfas nog aan de motor worden aangesloten. |
|||||||||||
![]() |
|||||||||||
De omC 909 en de omC 910 van de SGB staan 's ochtends langs het perron in Hoorn. Bello Festival (by Night) van de SHM, 21 oktober 2023. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
De binnenkant van de omC 909. 21 oktober 2023. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
De omC 909 en de omC 910 bij vertrek uit Hoorn. 21 oktober 2023. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
De omC 909 en de omC 910 net na vertrek vanuit station Wognum richting Twisk. 21 oktober 2023. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
De omC 909 en de omC 910 tijdens hun stop te Opperdoes. 21 oktober 2023. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
De omC 909 en de omC 910 bij vertrek uit Opperdoes. 21 oktober 2023. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
De omC 909 en de omC 910. 21 oktober 2023. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
De omC 909 en de omC 910 rijden over een bruggetje langs het Zwartepad in Opperdoes. 21 oktober 2023. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
De omC 909 en de omC 910 bij vertrek van station Medemblik. 21 oktober 2023. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
De omC 909 en de omC 910 te Hoorn. 21 oktober 2023. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
De omC 909 en de omC 910 worden door stoomloc 26 van Medemblik naar Hoorn getrokken. Bello Festival (by Night) van de SHM, 27 oktober 2023. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
De omC's 910 en de 909 staan in de werkplaats van de SGB opgesteld. Sporen naar het verleden 2023, 18 mei 2023. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
De omC 909 staat in de werkplaats. 18 mei 2023. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
Het intrieur van de omC 909. 18 mei 2023. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
De omC 909 en omC 910 staan buiten op het terrein in Goes opgesteld. 18 mei 2023. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
De NS omC 909 van de SGB staat opgesteld tussen de Sik 262 en de Oersik 122 tijdens het evenement 'Sporen naar het verleden'. |
|||||||||||
De Sik 262 heeft de omC 909 naast de Oersik 122 gerangeerd. 12 mei 2018. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
De Sik 262 rangeert met de omC 909. 12 mei 2018. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
De omC 909 staat samen met ander museummaterieel opgesteld. 12 mei 2018. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
De Sik 262 duwt de omC 909 over het museumterrein naar de werkplaats. 12 mei 2018. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
De omC 909 en de Sik 262 rijden langs de 2424 in zijn oude Franse kleur. 12 mei 2018. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
De omC 909 van Stoomtrein Goes - Borsele staat tijdens zijn opbouw in de loods van de SGB in Goes. 11 september 2016. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||