NS S-CHR 3828 (gebouwd in 1950)
Info over de goederenwagon:

In de beginjaren van de Nederlandsche Spoorwegen had het bedrijf een zeer groot aantal verschillende treintypes in het materieelpark. Dit komt doordat de verschillende spoorwegmaatschappijen vroeger elk hun eigen typen locomotieven, rijtuigen en goederenwagons gebruikten. Om oudere typen gesloten goederenwagons te vervangen en meer eenheid in het materieelpark te creëren, besloot NS in de jaren '20 een nieuw type goederenwagon te bestellen. Deze goederenwagons van het type CHRKS vormden kort na de Tweede Wereldoorlog de basis voor de nieuwe gesloten goederenwagons van het type CHRP. Van de CHRKS-wagons zijn de NS 24591, 24676 en de 24758 bewaard gebleven. Een verschil tussen de CHRKS- en de nieuwe CHRP-wagons is dat de CHRP-goederenwagons gedeelde stalen roldeuren kregen. Vanwege deze deuren kregen de wagons al snel de bijnaam vierdeurswagons. Tussen 1947 en 1955 werden in Nederland meer dan drieduizend goederenwagons van het type CHRP-gebouwd. De goederenwagons werden, net als alle goederenwagons van NS destijds, in het donkergrijs geleverd. Later schilderde NS al haar goederenwagons bruin. De CHRP-wagons die speciaal bestemd waren voor het vervoer van stukgoederen voor Van Gend & Loos kregen de aanduiding GW (groepswagon). Aanvankelijk kregen de GW-wagons over de gehele wagon een horizontale gele streep. Dit veranderde al snel in slechts vier gele strepen op de hoeken van de wagons. Vanwege deze gele strepen kregen de Van Gend & Loos-wagons de bijnaam geelbanders.

In de jaren '50 kregen de CHRP-wagons na enkele aanpassingen de typeaanduiding S-CHR. Van Gend & Loos had minder gesloten goederenwagons van het type GW nodig. De GW-wagons die niet meer uitsluitend voor Van Gend & Loos reden kregen de aanduiding S-CHR. Bij de invoering van de UIC-nummering kregen de GW-goederenwagons voor Van Gend & Loos de aanduiding Gls en de S-CHR-wagons de typeaanduiding Gs-v (Gs-v-goederenwagons zijn een geheel ander type dan Gs-wagons). Het type Gls staat voor gesloten goederenwagon (G), minder dan acht ventilatieopeningen (l) en geschikt voor een maximumsnelheid van 100 km/u (s). Een aantal Gls'en werden voorzien van een automatische lastwisselkast. Hiermee remt de wagon automatisch zwaarder als hij zwaarder is beladen. Bij andere wagens moest het personeel dit handmatig aanpassen. In 1977 werden de Gls-goederenwagons in de Van Gend & Loos-diensten vervangen door 829 Gs-goederenwagons. Deze iets kleinere gesloten goederenwagons werden voor dit werk op een aantal punten aangepast. Bij deze aangepaste wagons veranderde de typeaanduiding van Gs naar Gs-t. Nadat de Gls-wagons niet meer nodig waren in de Van Gend & Loos-diensten, zette NS de goederenwagons in het normale goederenverkeer in. De laatste Gls-goederenwagons werden waarschijnlijk in de jaren '80 uit de reguliere goederendienst gehaald.

De NS S-CHR 35161 werd in 1950 geleverd door Werkspoor in Utrecht. Later werd de S-CHR 35161 vernummerd tot de S-CHR 3828. Bij de invoering van de UIC-nummering kreeg de S-CHR 3828 het nummer Gls 980 0 318. In 1998 werd de wagon door NS buitendienst gesteld. Na zijn actieve dienst kwam de Gls 980 0 318 in het bezit van de Veluwsche Stoomtrein Maatschappij. Bij de VSM werd de wagon gerestaureerd en kreeg het nummer Gls 3828. De 3828 is een van de Gls'en die zijn voorzien van een automatische lastwisselkast. Hiermee remt de wagon automatisch zwaarder als hij zwaarder is beladen. Bij andere wagens moest het personeel dit handmatig aanpassen.

In de ochtend van 27 november 2022 werd in Loenen brand gesticht. Hierdoor brandden twee historische goederenwagons van de VSM geheel uit. Het betroffen de NS CHHP 20972 (de Hongaar) uit 1949 en de NS S-CHR 3828 uit 1950. De NS 20972 heeft vanwege haar cultuurhistorische waarde de hoogste A-status toegekend gekregen binnen het Nationaal Register Mobiel Erfgoed. De S-CHR 3828 heeft de C-status toegekend gekregen. Van de NS CHHP 20972 bleef het onderstel vrij van schade en werkten de remmen zelfs nog. Door de hitte is het stalen frame verbogen. Het frame van de NS S-CHR 3828 was na de brand nog recht en de opbouw heeft lichte schade opgelopen. Het stalen dak heeft wel ernstige schade opgelopen. Het hout van beide goederenwagons is door de brand compleet verwoest. De VSM schatte ongeveer 50.000 euro nodig te hebben om beide goederenwagons weer te herstellen en zette een crowdfunding op. De Hongaar werd in september 2024 overgebracht naar de werkplaats in Apeldoorn om de wagon weer te restaureren.

Van deze serie goederenwagons met de typeaanduidingen CHRP, GW, S-CHR, Gls en Gs-v zijn bij ons veertien bij spoorwegmusea bewaarde exemplaren bekend. Deze goederenwagons hebben de nummers CHRP 31577, CHRP 34099, GW 488, GW 891, GW 1413, S-CHR 2577, S-CHR 3828, S-CHR 4496, S-CHR 4633, S-CHR 4923, S-CHR 33843, S-CHR 34138, Gls 980 0 594 en Gs-v 959 1 888.

De NS S-CHR 3828 heeft vanwege haar cultuurhistorische waarde de C-status toegekend gekregen binnen het Nationaal Register Mobiel Erfgoed.

 
 
 
 
 
De uitgebrande NS Gls 3828 staat in Loenen opgesteld. 23 april 2025. © TreinenInNederland.nl