![]() |
|||||||||||
NS S-CHK 20992 (uit 1949) |
|||||||||||
Info over de begeleidingswagen: |
|||||||||||
Na de Tweede Wereldoorlog herstelde de Nederlandse economie snel. Hierdoor kon Nederland, deels met het Amerikaanse Marshallplan, in de wederopbouw veel nieuw spoorwegmaterieel aanschaffen. Doordat de treinen en de infrastructuur heel ernstig waren beschadigd, werd besloten om tijdens het herstel grote stappen te maken in het moderniseren van het spoorwegnet. Grote delen van het spoor werden geëlektrificeerd en het materieelpark werd flink gemoderniseerd met de komst van veel nieuw materieel. Met de enorme modernisering wilde de Nederlandsche Spoorwegen in de jaren '50 stoomlocomotieven en houten rijtuigen buitendienst stellen. Een stoomlocomotief moet uren van tevoren al worden opgestookt voordat de machine kan worden ingezet. Naast kolen en water kost dit ook veel loon voor het personeel; op stoomlocomotieven moet namelijk ook een stoker aanwezig zijn. Houten rijtuigen zijn bij aanrijdingen onveiliger, omdat het hout veel minder sterk is, waardoor de rijtuigen volledig kunnen versplinteren. Tevens wilde NS het, meestal slecht presterende, materieel dat na de oorlog uit legerdumps en elders uit Europa werd gekocht of gehuurd snel vervangen. In de jaren na de oorlog bestelde NS, tot en met 1959, 173 dieselrangeerlocomotieven (de series 200, 450, 500, 600 en 700), 286 diesellocomotieven voor op de hoofdbaan (de series 2200, 2400 en 2600, de 2600'en werden in 1958 al aan de kant gezet), 100 elektrische locomotieven (de series 1100, 1200 en 1300), 311 rijtuigen (de series Plan-D, Plan-E, Plan-K en Plan-N), 48 postrijtuigen (de series Pec, Plan-C, Plan-E en Plan-L), twee fietsrijtuigen (Dec-rijtuigen, de rijtuigen werden na één jaar omgebouwd naar Pec-postrijtuigen), 297 elektrische treinstellen (de series Mat'46, Mat'54 en Mat'57), 81 dieseltreinstellen (de series Plan-X en TEE DE4) en meer dan tien duizend nieuwe goederenwagons. Door al het nieuwe materieel en het sluiten van tramlijnen nam NS in 1955 afscheid van de laatste stoomtram. Op 31 augustus 1955 reed de NS 7742 'Bello' als laatste NS-stoomtram van Bergen aan Zee naar Alkmaar. Een jaar later nam NS op 16 juni 1956 afscheid van de laatste houten rijtuigen. Op 7 januari 1958 reed de NS 3737 als laatste stoomtrein, in dienst van de Nederlandsche Spoorwegen, van Geldermalsen naar het Spoorwegmuseum in Utrecht. Nederland was een van de eerste landen in Europa waar stoomlocomotieven en houten rijtuigen niet meer op het hoofdnet gebruikt werden. Op de grensbaanvakken met Duitsland waren echter tot in de jaren '70 nog Duitse stoomlocomotieven te zien. Bij Nederlandse industrieën rangeerden stoomlocomotieven nog veel langer door. In 1975 werden de LV 13 en LV 14 (de oude NS 8811 en 8826) als laatste stoomlocomotieven in commerciële dienst in Nederland terzijde gesteld na het sluiten van de laatste steenkolenmijnen in Zuid-Limburg een jaar eerder. De Nederlandsche Spoorwegen kocht in 1949 bij de Hongaarse Waggongyár Györ 240 gesloten tweeassige goederenwagons. Vanwege hun herkomst hebben de wagons de bijnaam 'Hongaren'. NS liet in 1953 als proef vijf Hongaren ombouwen met deuren in de voor- en achterkant van de goederenwagons. Vier jaar later werden nog vijf wagons omgebouwd. Met deze deuren konden langere goederen worden ingeladen. De S-CHK 20992 is een van de tien goederenwagons die werd omgebouwd met de extra deuren. Na zijn buitendienststelling bij NS kwam de S-CHK 20992 terecht bij de Stoom Stichting Nederland. Hier werd de wagon als opslagruimte gebruikt. Toen de Hongaar bij de SSN overbodig werd, is samen met de Veluwsche Stoomtrein Maatschappij besloten om de S-CHK 20992 van de SSN te ruilen met een stalen rongenwagen van de VSM. Na anderhalf jaar voorbereiding werd de S-CHK 20992 op 25 november 2020 overgebracht naar Loenen. Naast de S-CHK 20992 heeft de VSM ook de Hongaar CHHP 20972 sinds 1994 in haar collectie. Beide goederenwagons zijn de enige overgebleven van het type. |
|||||||||||
De NS S-CHK 20992 staat in Loenen opgesteld. 23 april 2025. © TreinenInNederland.nl |
|||||||||||
![]() |
|||||||||||