RTM AB334 (uit 1898)
Info over het rijtuig:

In 1898 werd rijtuig AB334 gebouwd voor de Rotterdamsche Tramweg Maatschappij (RTM). De RTM verzorgde een uitgebreid netwerk van stoomtrams, veerdiensten en later busdiensten op de Zuid-Hollandse en Zeeuwse eilanden. Ten zuiden van Rotterdam exploiteerde de RTM de tramdienst op een uitgebreid smalspoor (1067 mm) eilandnetwerk. Voor dit netwerk werd rijtuig AB334 in 1898 geleverd door fabrikant La Métallurgique. Het rijtuig behoorde tot een serie van 10 stuks, de AB326 t/m 335. Op 8 rijtuigen na heeft de RTM haar hele vloot rijtuigen die diende op hetzelfde eilandnet laten baseren op deze serie rijtuigen. De AB370 van de SHM uit 1905 is een exemplaar uit zevende serie rijtuigen die gebaseerd zijn op de serie van de AB334. De indienststellingen van de series rijtuigen liepen ongeveer gelijk met de opening van nieuwe spoorlijnen. De AB334 beschikte over een eerste klas met pluche kussens en een tweede klas met houten banken. Aangezien de tram tot 1930 vrij duur was, konden de meeste (rijke) reizigers een eerste klas kaartje betalen en deden dit ook.

Nadat het Nederlandse vasteland op 5 mei 1945, en de Waddeneilanden op 11 juni, door de geallieerden waren bevrijd van de Duitsers begon de wederopbouw. Tijdens de oorlog waren vele huizen vernietigd, waardoor grote tekorten ontstonden. Door de babyboom en Indische Nederlanders die na de Indonesische onafhankelijkheid naar Nederland kwamen, waren ook veel meer woningen nodig dan voor de oorlog. Het duurde tot ver in de jaren '60 om de grootste woningtekorten op te lossen. Door oorlogsschade was een groot deel van het materieel van de Nederlandsche Spoorwegen en andere spoorbedrijven niet meer in te zetten. De NS bestelde in de jaren na de oorlog erg veel materieel om haar materieelpark weer aan te sterken en de spoorwegen te moderniseren. NS wilde haar houten rijtuigen vervangen door stalen rijtuigen en op 16 juni 1956 reed de laatste NS-trein met houten rijtuigen. Houten rijtuigen zijn bij aanrijdingen onveiliger, omdat het hout veel minder sterk is, waardoor de rijtuigen volledig kunnen versplinteren. Tijdens de woningnood mocht het personeel van NS oude houten rijtuigen en goederenwagons overnemen voor eigen gebruik. Naast de NS verkochten ook andere spoorbedrijven hun oude rijtuigen en goederenwagons. Velen kozen ervoor om de rijtuigen om te bouwen tot woningen. Een aantal rijtuigen doet zelfs tot de dag van vandaag nog steeds dienst als woningen. In Zuid-Holland hebben wij in november 2025 een rijtuig gefotografeerd dat nog steeds dienstdoet als woning. De Stoomtrein Goes - Borsele heeft NS-rijtuig C7032 teruggebracht in de staat zoals het rijtuig bijna een halve eeuw als woning heeft gediend.

De Nederlandse Spoorwegen hebben altijd, en doen dat nu nog steeds, vrijwel al hun terzijde gestelde materieel laten slopen waardoor er relatief weinig voor spoorwegmusea bewaard is gebleven. Doordat tijdens de wederopbouw vele rijtuigen en goederenwagons buiten de spoorwegen een tweede leven hebben gevonden, zijn tientallen van deze rijtuigen en goederenwagons bewaard gebleven. Spoorwegmusea hebben deze treinen teruggevonden en hebben ze kunnen restaureren zoals ze vroeger bij de spoorwegen dienst hebben gedaan. Hierdoor zijn er bijzondere rijtuigen en goederenwagons bewaard gebleven die anders waren gesloopt. Vele van deze bewaarde treinen hebben later vanwege hun historische waarde de hoogste A-status toegekend gekregen binnen het Nationaal Register Railerfgoed. De rijtuigen NS BC423, NS BC425, NS BC455, NS C1040, NS C1137, NS B1605, NS C7032, NTM C205, SBM AB24 en Z.V.T.M. AB8 werden na de oorlog als woningen gebruikt en zijn hierdoor bewaard gebleven. Het rijtuig RTM AB334 heeft ook als woning gediend, maar werd daarvoor eerst nog als douanekantoor gebruikt. Het rijtuig ZE AB6 en een eerste klas rijtuig van de ZNSM werden als tuinhuisjes gebruikt. De goederenwagons EDS 85, N.H.T.M. 21, NTM E67, NTM E128, NTM E134, NTM F63, O.G. E102, NS 1524, USATC 224340, USATC 220410 en NS-rijtuig AB7216 werden als schuren of opslagruimtes gebruikt en zijn daardoor niet gesloopt. De goederenwagons NS CHD 8681 en NTM conducteurswagen P1 werden als stal voor dieren gebruikt. De NTM post-bagagewagen D6 heeft een tweede leven gekregen als kantoor. De rijtuigen NS B1813 en NS C1820 werden respectievelijk als eet- en verblijfsruimte en als slaapzaal gebruikt bij een vakantieverblijf. Het rijtuig NS C6478 werd op een kinderspeelplaats neergezet en is hiermee bewaard gebleven.

In 1949 werd de AB334 buitendienst gesteld en hij werd naar Geldermalsen gebracht om als douanekantoor te dienen. Tussen 1955 en 1996 diende het rijtuig als een woning in Rijswijk (provincie Gelderland). In 1996 werd de AB 334, die al 47 jaar niet meer als rijtuig diende, geschonken aan de Museumstoomtram Hoorn - Medemblik. De SHM heeft het rijtuig geheel gereviseerd en ook omgespoord van 1067 mm naar 1435 mm 'normaalspoor' zodat het op de spoorlijn van de SHM kan rijden.

Het model van de AB334 heeft veel gemeen met de stoomtramrijtuigen die de Tweede Noord-Hollandsche Tramweg-Maatschappij (TNHT) inzette op de trajecten Amsterdam - Purmerend - Edam - Volendam en Het Schouw - Purmerend - Alkmaar. Daarom past het Rotterdamse rijtuig mooi in de collectie van de Museumstoomtram Hoorn-Medemblik. De SHM ziet de AB334 als een “piece de resistance” als voorbeeld van een belangrijk punt in de ontwikkeling van de stoomtram in Nederland. Het rijtuig wijkt ook enigszins af van de latere series standaardtramrijtuigen. De AB334 is het oudste rijvaardige stoomtramrijtuig in Nederland.

De RTM AB334 heeft vanwege haar cultuurhistorische waarde de B-status toegekend gekregen binnen het Nationaal Register Railerfgoed.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Rijtuig AB334 hangt achterop een reizigerstrein bij vertrek uit Hoorn. Bello festival 2024
(inclusief locomotievenparade)
, 5 juli 2024. © TreinenInNederland.nl
 
 
De RTM AB 334 te Medemblik. 6 juli 2024. © TreinenInNederland.nl
 
RTM AB334 te Medemblik. 6 juli 2024. © TreinenInNederland.nl
 
Het rijtuig AB334 wordt door de NS 6513 samen met andere reizigersrijtuigen en twee goederenwagons langs het
Oosteind in Opperdoes getrokken. Vlak voor de overgang met de N210. Bello Festival (by Night) van de SHM,
27 oktober 2023. © TreinenInNederland.nl
 
De 6513 vertrekt met een reizigerstram, met de AB334, uit Twisk richting Hoorn. 27 oktober 2023. © TreinenInNederland.nl