Rijtuig NS C6478 (uit 1933)

Tijdens de beurscrash van oktober 1929 stortten plotseling de aandelenkoersen op de beurs van Wall Street (New York) in. Dit leidde tot de Great Depression. Dit kwam door de overproductie van Amerikaanse boeren, veroorzaakt door overproductie van de industrie door mechanisering en dat de export naar Europa sterk terugliep. Vanaf 1933 voerde Amerika de New Deal in, waardoor het uit de crisis kroop. Tussen 1930 en 1934 daalden door de crisis de reizigersaantallen van de Nederlandsche Spoorwegen met 16% en kozen veel mensen voor de derde klasse in plaats van de tweede klasse. Tijdens de Amerikaanse Great Depression wilden NS nieuwe stalen rijtuigen bestellen om haar binnenlandse langeafstandstreinen te moderniseren. Eerst wilde NS tweede- en derdeklasserijtuigen laten bouwen. Maar door de verschuiving van reizigers naar de derde klasse besloot NS om de gehele serie rijtuigen derde klasse zitplaatsen te geven. De Nederlandsche Spoorwegen namen tussen 1930 en 1933 85 stalen rijtuigen van het type C12c in gebruik. De grote 'C' staat voor de derde klasse, de '12' voor de twaalf compartimenten en de kleine 'c' voor closet (wc). De C12c-rijtuigen werden gebouwd door Beynes in Haarlem, Werkspoor en de Hannoversche Waggonfabrik AG Hawa. De rijtuigen kregen de nummers C6401 t/m C6485. De NS C6478 werd in 1933 gebouwd. Met de bouw van de C12c-rijtuigen werden voor het eerst volledig stalen rijtuigen toegepast in binnenlandse getrokken treinen. De C12c-rijtuigen waren niet de eerste volledig stalen rijtuigen van NS. Tussen 1928 en 1931 liet de NS de rijtuigen AB7201 t/m AB7221 en C7201 t/m C7206 (waarvan de NS AB7216 is bewaard) bouwen. Deze rijtuigen deden dienst in getrokken internationale treinen.

De 85 C12c-rijtuigen waren volledig van staal gemaakt en boden 98 zitplaatsen. Het ontwerp van de stalen C12c-rijtuigen was gebaseerd op bestaande houten rijtuigen. In vele opzichten leken de stalen C12c-rijtuigen daarom meer op de houten rijtuigen dan de moderne stalen rijtuigen die rond dezelfde tijd werden gebouwd. Zo hebben de C12c-rijtuigen meerdere deuren aan de zijkanten in plaats van enkel balkons aan de uiteinden van de rijtuigen. De compartimenten hadden afwisselend van elkaar aan de buitenzijde deuren en grote schuiframen. Voor de meerdere deuren waren de C12c-rijtuigen over de gehele lengte voorzien van treeplanken, iets wat andere stalen rijtuigen nooit gehad hebben. De C12c-rijtuigen waren voorzien van een middengang, zodat beide toiletten in het midden bereikbaar waren. In tegenstelling tot andere rijtuigen, zowel houten als stalen, waren de C12c-rijtuigen niet voorzien van bakovergangen. Hierdoor konden reizigers niet naar de andere rijtuigen toe. Hier werd van afgezien, omdat deze overgangen enkele zitplaatsen zouden kosten. De banken van de rijtuigen waren van teakhout. De C12c-rijtuigen waren de laatste rijtuigen van NS die in dienst werden gesteld met houten banken. Later werden de banken van de rijtuigen vervangen. De armleuningen, hoofdleuningen en oorkussens waren bekleed met kunstleer. In de helft van de rijtuigen mocht gerookt worden; een deel van de zitplaatsen kon gereserveerd worden voor vrouwen. De elektriciteit voor de verlichting werd opgewekt door een dynamo die met een riem aan de wielassen is aangedreven. De laatste vijftien rijtuigen van de serie (C6471 - C6485) waren elektrisch gelast in plaats van geklonken en hierdoor waren ze 20% lichter. Deze vijftien rijtuigen hadden ook toelating om in Duitsland en België te rijden. Deze buitenlandse toelating liet NS echter snel verlopen, omdat de rijtuigen niet meer in de buitenlandse dienst nodig waren en het onderhoud duurder was.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakten veel C12c-rijtuigen ernstig beschadigd of vermist. Na de oorlog werden in 1952 de rijtuigen vernummerd om de gaten in de nummering weer op te vullen. De rijtuigen kregen de nummers C6401 t/m C6453 en de rijtuigen van de latere serie van vijftien rijtuigen kregen de nummers C6471 t/m C6480. Rijtuig C6478 werd toen niet vernummerd. In Nederland en veel andere Europese landen werd in 1956 de derde klasse afgeschaft. Alle rijtuigen werden omgebouwd naar tweede klasse rijtuigen. De serieaanduiding veranderde van C12c naar B12c. Het nummer van de C6478 werd aangepast naar B6478. Doordat NS tijdens de wederopbouw veel nieuw materieel bestelde, werden de B12c-rijtuigen verdreven naar de minder belangrijke verbindingen. NS stelde de laatste B12c-rijtuigen in 1966 buitendienst.

De Nederlandse Spoorwegen hebben altijd, en doen dat nu nog steeds, vrijwel al hun terzijde gestelde materieel laten slopen waardoor er relatief weinig voor spoorwegmusea bewaard is gebleven. Doordat tijdens de wederopbouw vele rijtuigen en goederenwagons buiten de spoorwegen een tweede leven hebben gevonden, zijn tientallen van deze rijtuigen en goederenwagons bewaard gebleven. Spoorwegmusea hebben deze treinen teruggevonden en hebben ze kunnen restaureren zoals ze vroeger bij de spoorwegen dienst hebben gedaan. Hierdoor zijn er bijzondere rijtuigen en goederenwagons bewaard gebleven die anders waren gesloopt. Vele van deze bewaarde treinen hebben later vanwege hun historische waarde de hoogste A-status toegekend gekregen binnen het Nationaal Register Railerfgoed. De rijtuigen NS BC423, NS BC425, NS BC455, NS C1040, NS C1137, NS B1605, NS C7032, NTM C205, SBM AB24 en Z.V.T.M. AB8 werden na de oorlog als woningen gebruikt en zijn hierdoor bewaard gebleven. Het rijtuig RTM AB334 heeft ook als woning gediend, maar werd daarvoor eerst nog als douanekantoor gebruikt. Het rijtuig ZE AB6 en een eerste klas rijtuig van de ZNSM werden als tuinhuisjes gebruikt. De goederenwagons EDS 85, N.H.T.M. 21, NTM E67, NTM E128, NTM E134, NTM F63, O.G. E102, NS 1524, USATC 224340, USATC 220410 en NS-rijtuig AB7216 werden als schuren of opslagruimtes gebruikt en zijn daardoor niet gesloopt. De goederenwagons NS CHD 8681 en NTM conducteurswagen P1 werden als stal voor dieren gebruikt. De NTM post-bagagewagen D6 heeft een tweede leven gekregen als kantoor. De rijtuigen NS B1813 en NS C1820 werden respectievelijk als eet- en verblijfsruimte en als slaapzaal gebruikt bij een vakantieverblijf. Het rijtuig NS C6478 werd op een kinderspeelplaats neergezet en is hiermee bewaard gebleven.

Rijtuig B6443 werd na zijn buitendienststelling opgeslagen in de Centrale Markthallen in Amsterdam. In 1976 nam het Spoorwegmuseum in Utrecht het rijtuig op in zijn collectie. In 1983 lieten ze het rijtuig slopen. Het rijtuig B6478 werd in 1965 verkocht aan een kinderspeelterrein aan de Europalaan in Utrecht. In Utrecht werd het rijtuig in meerdere vrolijke kleuren geschilderd. Toen de kinderspeelplaats van het rijtuig af wilde, bood de STIchting tot Behoud van Af te voeren Nederlands Spoorwegmaterieel (STIBANS) aan om het rijtuig in haar collectie op te nemen. De STIBANS nam in 1991 het rijtuig over en bracht hem naar de Veluwsche Stoomtrein Maatschappij. Drie jaar later nam het Spoorwegmuseum in Utrecht het rijtuig op in zijn collectie. In april 2009 besloot het Spoorwegmuseum de B6478 aan de Stoomtrein Goes - Borsele te schenken. De vrijwilligers van de Stoomtrein Goes - Borsele begonnen in 2023 aan de restauratie van de NS C6478. Uiteindelijk zal het rijtuig meerijden in de treinen van de SGB.

De NS C6478 heeft vanwege haar cultuurhistorische waarde de hoogste A-status toegekend gekregen binnen het Nationaal Register Railerfgoed.