NTM Conducteurswagen P1 (uit 1888)
Info over de wagon:

In 1888 werd de latere P1 gebouwd voor de Nederlandsche Tramweg Maatschappij (NTM) in Friesland. De wagon werd gebruikt als post-bagagewagen. De post-bagagewagens werden achter de personenrijtuigen geplaatst in de trams. Door het toenemende goederenvervoer met de trams van de NTM in Friesland werd besloten om aparte goederentrams te rijden. Tussen 1911 en 1918 werd een grote hoeveelheid goederenwagons door Werkspoor in Amsterdam gebouwd. De gesloten goederenwagons E67 uit 1911 en de F63 uit 1913 van de SHM maken hier deel van uit. Achterop de goederentrams waren wagons nodig voor de conducteur. Hier werd de administratie bijgehouden. In de jaren 1905 t/m 1915 werden 7 oude post-bagagewagens uit de jaren 1888-1897 omgebouwd naar conducteurswagens. De C1 t/m C7 (later P1 t/m P7) werden in de goederentramdiensten gebruikt. Later werden de wagons ook weer ingezet als post-bagagewagens.

Dat de P1 is bewaard komt door een beschieting van een van de NTM-trams tijdens de Tweede Wereldoorlog. Op 5 augustus 1944 was de P1 in een tram onderweg van Lemmer naar Joure-Heerenveen. De tram werd ernstig onder vuur genomen door Engelse vliegers. De beschieting kostte enkele passagiers en NTM-personeelsleden het leven. De P1 was dermate beschadigd dat hij ter plaatse werd afgevoerd. De wagon kreeg een volgend leven als een kippenhok. In 1947 werd de P1 verkocht aan Noord-Oost Friesche Autobus Onderneming in Dokkum. Hun gebruikte de wagon als berghok. Tussen 1960 en 1971 werd de wagon als schapenhok in Dokkum gebruikt. In 1970 ontdekte de Tramweg-Stichting de wagon en een jaar later kwam hij in de collectie van de Museumstoomtram Hoorn - Medemblik. In 1972 werd de volledig herstelde wagon tijdens de openingsrit door Prins Bernhard in dienst gesteld.

De P1 is een karakteristieke wagen met kleine balkons. In de framebalken zijn de kogelgaten nog te zien van de beschieting in 1944.

 
 
 
 
 
 
 
De SHM 30 rijdt met acht rijtuigen, waaronder de NS BC 423, en conducteurswagen P1 uit 1888 tussen Wognum-Nibbixwoud en Twisk ter hoogte van de Broerdijk als tulpentram. 19 april 2025. © TreinenInNederland.nl
   
 
De NTM Conducteurswagen P1 te Medemblik. Bello festival 2024 (inclusief locomotievenparade),
6 juli 2024. © TreinenInNederland.nl
 
Goederenwagon NTM P1 te Medemblik. 6 juli 2024. © TreinenInNederland.nl
 
Bello 7742 vertrekt met de goederentram, met daarin Bagagerijtuig P1, uit Twisk richting Opperdoes.
Bello Festival (by Night) van de SHM, 27 oktober 2023. © TreinenInNederland.nl
 
De Bello rijdt met de rijtuigen ZVTM Rijtuig 8 en de NTM Rijtuig 205 en een aantal goederenwagons, met de NTM P1 achterop,
langs de Broerdijksloot tussen Twisk en Wognum. 27 oktober 2023. © TreinenInNederland.nl
 
De 101 rangeert met de goederentram in Hoorn. 27 oktober 2023. © TreinenInNederland.nl
 
De P1 achterop een tram van de SHM in station Wognum-Nibbixwoud. 24 oktober 2015. © TreinenInNederland.nl